ေရးဆြဲေနေသာ မီဒီယာ ဥပေဒ အေပၚ ျပည္ပ အေျခစုိက္ သတင္းအဖြဲ႕တုိ႕၏ ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္
လက္ရွိ အစိုးရက ေရးဆြဲေနေသာ မီဒီယာ ဥပေဒ အပါအဝင္ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္နွင့္ပတ္ သက္ျပီး
ျပည္ပ အေျခစိုက္ ဧရာဝတီ သတင္းဌာန၊ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ(DVB)၊ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာမ်ားပါ ဝင္သည့္ သတင္းမီဒီယာ ၁၁ ဖြဲ႕ပူးေပါင္းဖြဲ႕စည္း ထားေသာ Burma News International(BNI) အဖြဲ႕မ်ား က သေဘာထား ေျကညာခ်က္ကို ပူးတြဲ ထုတ္ျပန္ လိုက္ပါသည္။
၁၉ ရာစုမွ စတင္ခဲ့သည့္ ျမန္မာ့ သတင္းမီဒီယာ သက္တမ္းသည္ ယခုကာလအထိဆိုလွ်င္ နွစ္ေပါင္း (၁၇၀)
ေက်ာ္ပင္ ရွိျပီ ျဖစ္ပါသည္။ သတင္းစာ ေခတ္ဦးကတည္းက လြတ္လပ္ခဲ့သည့္ ျမန္မာ့ မီဒီယာသည္ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ လြတ္လပ္ေရးရရွိျပီး ေနာက္ပိုင္းမွ စတင္ကာ ဥပေဒ၊ အမိန့္၊ စည္းမ်ဉ္း စည္းကမ္း ပံုစံမ်ိုးစံုျဖင့္ လြတ္ လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ထိန္းခ်ုပ္ ကန့္သတ္ ခံခဲ့ရသည္။
၁၉၈၈ ခုနွစ္ လူထုအံုျကြမႈ အေရးအခင္း မျဖစ္ပြားခင္ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဉ္ပါတီ ေခတ္၊ ေတာ္လွန္
ေရးကာင္စီ ေခတ္ မ်ားမွ စတင္၍ ျမန္မာ့ သတင္း မီဒီယာအေပၚ တင္းက်ပ္ကန့္သတ္မႈမ်ားမွာ ပိုမိုသိ သာ လာခဲ့သည္။ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ေနာက္ပိုင္း နဝတ ၊ နအဖ စစ္အစိုးရမ်ား လက္ထက္တြင္ သတင္း မီဒီယာ ေလာ ကကို ပိတ္ပင္တားဆီးမႈမ်ားမွာ ဆိုရြားသည့္ အဆင့္သို့ ေရာက္ရွိလာခဲ့ျပီး နိုင္ငံ သားမ်ား၏ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္လည္း ဆံုးရံႈးခဲ့ရသည္ကို အမ်ားသိျပီး ျဖစ္သည္။
၂၀ဝ၇ ခုနွစ္ ေရွြဝါေရာင္ သံဃာ့အေရးအခင္းမွစတင္ျပီး ကြန္ပ်ူတာ အင္တာနက္ အသံုးျပု၍ သတင္းအခ်က္ အလက္ စီးဆင္းမႈကို အဓိက ပိတ္ပင္ေသာ အီလက္ထရြန္နစ္ ဥပေဒျဖင့္ နွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ အေရး ယူမႈမ်ားလည္း ျပုလုပ္ခဲ့သည္။
လက္ရွိ အစိုးရအေနျဖင့္ မီဒီယာဥပေဒသစ္ တရပ္ေပၚထြန္းလာရန္ ျကိုးပမ္းေဆာင္ရြက္မႈနွင့္ တခ်ို့ဥပေဒမ်ား ကို ျခြင္းခ်က္ျဖင့္ ကန့္သတ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေပးလာသည္ကို ေတြ့ရွိရပါသည္။ သို့ေသာ္ ျမန္မာ့ သတင္း လြတ္လပ္ မႈ အဆင့္သည္ နိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္းစံညြန္း အားျဖင့္ ဆိုလွ်င္ လြတ္လပ္မႈ မရွိသည့္ စာရင္းတြင္ ေနာက္ ဆံုး ကပင္ ကပ္လ်က္ ရွိေနေသးပါသည္။
ျမန္မာ့ မီဒီယာ ဥပေဒသည္ သတင္းလြတ္လပ္ပိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္မ်ား အေပၚတြင္ အေျခတည္ျပီး သတင္း သမားမ်ားလံုျခံုေရးနွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္သည့္ ဥပေဒ တရပ္ျဖစ္ရန္ အထူး အေရးျကီးသည္။
ထိုသို႕ေသာ မီဒီယာ ဥပေဒ တရပ္ကို ေရးဆြဲရာတြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ရွိ ကြ်မ္းက်င္သည့္ ျမန္မာ့ မီဒီယာ သမားမ်ား အပါအဝင္ နိုင္ငံတကာမွ ကြ်မ္းက်င္သည့္ ပညာရွင္မ်ားကိုလည္း ဖိတ္ေခၚ ေဆြးေနြးသင့္သည္။
လက္ရွိ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ျပည္တြင္းစစ္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ စသည့္ နိုင္ငံ့ေရးရာ ျပႆနာရပ္မ်ားအတြက္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရးနွင့္ အတူတကြ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ယွဉ္ တြဲေနထိုင္ေရးတြင္ ျမန္မာ့ မီဒီယာမ်ား နွင့္ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာမ်ား၏ အခန္းကဏၭသည္ အထူးအေရး ႀကီးပါသည္။
သို့ေသာ္ ဆင္ဆာတည္းျဖတ္သည့္ ဘုတ္အဖြဲ႕သည္ ဆက္လက္ရွိေနဆဲပင္ ျဖစ္ျပီး တိုင္းရင္းသားေဒသ အ တြင္း အျဖစ္အပ်က္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္လည္း အကန့္အသတ္နွင့္ပင္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
ထို့ေျကာင့္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ရွိ ျမန္မာ မီဒီယာ ေလာကသားမ်ားအေနျဖင့္ ေသြးစည္းညီညြတ္စြာျဖင့္ ပြင့္ လင္းျမင္သာသည့္ လြတ္ လပ္ေသာ လူ့ေဘာင္တရပ္ ေပၚထြန္းလာေစေရးအတြက္ အတူတကြ ယွဉ္တြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြားျကရန္ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။
ျမန္မာနိုင္ငံ သတင္း မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အတြက္ ေဖာ္ျပပါ အခ်က္မ်ားကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ရန္လည္း တိုက္တြန္းလိုပါသည္။
၁။ ျမန္မာ့ မီဒီယာ ဥပေဒသစ္ ေရးဆြဲရာတြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပရွိ ကြ်မ္းက်င္သည့္ ျမန္မာမီဒီယာသမားမ်ား ပါဝင္ ရန္၊ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာမ်ားကိုလည္း အထူးပင္ ဖိတ္ေခၚသင့္ျပီး နိုင္ငံတကာရွိ ကြ်မ္းက်င္သည့္ မီဒီ ယာသမားမ်ားကိုလည္း ဖိတ္ေခၚရန္ ျဖစ္သည္။
၂။ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္း ဌာနအသီးသီးမွ ခ်မွတ္ထိန္းခ်ဳပ္ ကန္႕သတ္ေနသည့္ အီလက္ထရြန္နစ္ ဥပေဒအပါ အဝင္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ား ကိုလည္း (လံုးဝ) ဖ်က္သိမ္းရန္ ျဖစ္သည္။
၃။ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပရွိ ျမန္မာ့ သတင္းမီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္လည္း သံနၷိ ဌာန္ခ်၍ ေသြးစည္း ညီညြတ္စြာ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုပါသည္။
၄။ အမ်ိုးသား ျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရး နွင့္ အတူတကြ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ယွဉ္တြဲေနထိုင္ေရးအတြက္ တိုင္းရင္း သား မီဒီယာမ်ား၏ အခန္းကဏၭကိုလည္း အထူးပင္ အေလးထားေစလိုပါသည္။
၅။ ပြင္လင္းျမင္သာ၍ လြတ္လပ္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ လူ႕ေဘာင္တရပ္ ေပၚထြန္းနိုင္ေရးအတြက္ တိက်မွန္ ကန္စြာ ေရးသားထုတ္ ေဝေနေသာ ျပည္ပေရာက္ မီဒီယာမ်ားသည္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေနေသးေသာေၾကာင့္ လက္ရွိအေျခအေနမွ ယိုယြင္းမသြားေစေရးအတြက္ ဆက္လက္ ပံ့ပိုးကူညီ သြားၾကရန္လည္း တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။
ျပည္ပ အေျခစိုက္ ဧရာဝတီ သတင္းဌာန၊ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ(DVB)၊ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာမ်ားပါ ဝင္သည့္ သတင္းမီဒီယာ ၁၁ ဖြဲ႕ပူးေပါင္းဖြဲ႕စည္း ထားေသာ Burma News International(BNI) အဖြဲ႕မ်ား က သေဘာထား ေျကညာခ်က္ကို ပူးတြဲ ထုတ္ျပန္ လိုက္ပါသည္။
၁၉ ရာစုမွ စတင္ခဲ့သည့္ ျမန္မာ့ သတင္းမီဒီယာ သက္တမ္းသည္ ယခုကာလအထိဆိုလွ်င္ နွစ္ေပါင္း (၁၇၀)
ေက်ာ္ပင္ ရွိျပီ ျဖစ္ပါသည္။ သတင္းစာ ေခတ္ဦးကတည္းက လြတ္လပ္ခဲ့သည့္ ျမန္မာ့ မီဒီယာသည္ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ လြတ္လပ္ေရးရရွိျပီး ေနာက္ပိုင္းမွ စတင္ကာ ဥပေဒ၊ အမိန့္၊ စည္းမ်ဉ္း စည္းကမ္း ပံုစံမ်ိုးစံုျဖင့္ လြတ္ လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ထိန္းခ်ုပ္ ကန့္သတ္ ခံခဲ့ရသည္။
၁၉၈၈ ခုနွစ္ လူထုအံုျကြမႈ အေရးအခင္း မျဖစ္ပြားခင္ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဉ္ပါတီ ေခတ္၊ ေတာ္လွန္
ေရးကာင္စီ ေခတ္ မ်ားမွ စတင္၍ ျမန္မာ့ သတင္း မီဒီယာအေပၚ တင္းက်ပ္ကန့္သတ္မႈမ်ားမွာ ပိုမိုသိ သာ လာခဲ့သည္။ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ေနာက္ပိုင္း နဝတ ၊ နအဖ စစ္အစိုးရမ်ား လက္ထက္တြင္ သတင္း မီဒီယာ ေလာ ကကို ပိတ္ပင္တားဆီးမႈမ်ားမွာ ဆိုရြားသည့္ အဆင့္သို့ ေရာက္ရွိလာခဲ့ျပီး နိုင္ငံ သားမ်ား၏ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္လည္း ဆံုးရံႈးခဲ့ရသည္ကို အမ်ားသိျပီး ျဖစ္သည္။
၂၀ဝ၇ ခုနွစ္ ေရွြဝါေရာင္ သံဃာ့အေရးအခင္းမွစတင္ျပီး ကြန္ပ်ူတာ အင္တာနက္ အသံုးျပု၍ သတင္းအခ်က္ အလက္ စီးဆင္းမႈကို အဓိက ပိတ္ပင္ေသာ အီလက္ထရြန္နစ္ ဥပေဒျဖင့္ နွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ အေရး ယူမႈမ်ားလည္း ျပုလုပ္ခဲ့သည္။
လက္ရွိ အစိုးရအေနျဖင့္ မီဒီယာဥပေဒသစ္ တရပ္ေပၚထြန္းလာရန္ ျကိုးပမ္းေဆာင္ရြက္မႈနွင့္ တခ်ို့ဥပေဒမ်ား ကို ျခြင္းခ်က္ျဖင့္ ကန့္သတ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေပးလာသည္ကို ေတြ့ရွိရပါသည္။ သို့ေသာ္ ျမန္မာ့ သတင္း လြတ္လပ္ မႈ အဆင့္သည္ နိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္းစံညြန္း အားျဖင့္ ဆိုလွ်င္ လြတ္လပ္မႈ မရွိသည့္ စာရင္းတြင္ ေနာက္ ဆံုး ကပင္ ကပ္လ်က္ ရွိေနေသးပါသည္။
ျမန္မာ့ မီဒီယာ ဥပေဒသည္ သတင္းလြတ္လပ္ပိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္မ်ား အေပၚတြင္ အေျခတည္ျပီး သတင္း သမားမ်ားလံုျခံုေရးနွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္သည့္ ဥပေဒ တရပ္ျဖစ္ရန္ အထူး အေရးျကီးသည္။
ထိုသို႕ေသာ မီဒီယာ ဥပေဒ တရပ္ကို ေရးဆြဲရာတြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ရွိ ကြ်မ္းက်င္သည့္ ျမန္မာ့ မီဒီယာ သမားမ်ား အပါအဝင္ နိုင္ငံတကာမွ ကြ်မ္းက်င္သည့္ ပညာရွင္မ်ားကိုလည္း ဖိတ္ေခၚ ေဆြးေနြးသင့္သည္။
လက္ရွိ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ျပည္တြင္းစစ္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ စသည့္ နိုင္ငံ့ေရးရာ ျပႆနာရပ္မ်ားအတြက္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရးနွင့္ အတူတကြ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ယွဉ္ တြဲေနထိုင္ေရးတြင္ ျမန္မာ့ မီဒီယာမ်ား နွင့္ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာမ်ား၏ အခန္းကဏၭသည္ အထူးအေရး ႀကီးပါသည္။
သို့ေသာ္ ဆင္ဆာတည္းျဖတ္သည့္ ဘုတ္အဖြဲ႕သည္ ဆက္လက္ရွိေနဆဲပင္ ျဖစ္ျပီး တိုင္းရင္းသားေဒသ အ တြင္း အျဖစ္အပ်က္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္လည္း အကန့္အသတ္နွင့္ပင္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
ထို့ေျကာင့္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ရွိ ျမန္မာ မီဒီယာ ေလာကသားမ်ားအေနျဖင့္ ေသြးစည္းညီညြတ္စြာျဖင့္ ပြင့္ လင္းျမင္သာသည့္ လြတ္ လပ္ေသာ လူ့ေဘာင္တရပ္ ေပၚထြန္းလာေစေရးအတြက္ အတူတကြ ယွဉ္တြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြားျကရန္ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။
ျမန္မာနိုင္ငံ သတင္း မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အတြက္ ေဖာ္ျပပါ အခ်က္မ်ားကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ရန္လည္း တိုက္တြန္းလိုပါသည္။
၁။ ျမန္မာ့ မီဒီယာ ဥပေဒသစ္ ေရးဆြဲရာတြင္ ျပည္တြင္းျပည္ပရွိ ကြ်မ္းက်င္သည့္ ျမန္မာမီဒီယာသမားမ်ား ပါဝင္ ရန္၊ တိုင္းရင္းသား မီဒီယာမ်ားကိုလည္း အထူးပင္ ဖိတ္ေခၚသင့္ျပီး နိုင္ငံတကာရွိ ကြ်မ္းက်င္သည့္ မီဒီ ယာသမားမ်ားကိုလည္း ဖိတ္ေခၚရန္ ျဖစ္သည္။
၂။ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္း ဌာနအသီးသီးမွ ခ်မွတ္ထိန္းခ်ဳပ္ ကန္႕သတ္ေနသည့္ အီလက္ထရြန္နစ္ ဥပေဒအပါ အဝင္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ား ကိုလည္း (လံုးဝ) ဖ်က္သိမ္းရန္ ျဖစ္သည္။
၃။ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပရွိ ျမန္မာ့ သတင္းမီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္လည္း သံနၷိ ဌာန္ခ်၍ ေသြးစည္း ညီညြတ္စြာ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုပါသည္။
၄။ အမ်ိုးသား ျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရး နွင့္ အတူတကြ ျငိမ္းခ်မ္းစြာ ယွဉ္တြဲေနထိုင္ေရးအတြက္ တိုင္းရင္း သား မီဒီယာမ်ား၏ အခန္းကဏၭကိုလည္း အထူးပင္ အေလးထားေစလိုပါသည္။
၅။ ပြင္လင္းျမင္သာ၍ လြတ္လပ္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ လူ႕ေဘာင္တရပ္ ေပၚထြန္းနိုင္ေရးအတြက္ တိက်မွန္ ကန္စြာ ေရးသားထုတ္ ေဝေနေသာ ျပည္ပေရာက္ မီဒီယာမ်ားသည္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေနေသးေသာေၾကာင့္ လက္ရွိအေျခအေနမွ ယိုယြင္းမသြားေစေရးအတြက္ ဆက္လက္ ပံ့ပိုးကူညီ သြားၾကရန္လည္း တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။
Contact person :
| Khin Maung Win Deputy Executive Director/Deputy Chief Editor Email: kmw@dvb.no Office Tel. +47 22 86 84 72; Mobile +47 452 766 49; Fax +47 22 86 84 71 Office Address: Wessels Gate 4, 0165 Oslo, Norway Postal Address: P.O Box 6720, St. Olavs Plass, 0130 Oslo, Norway www.dvb.no |
Aung Zaw Editor Irrawaddy Publishing Group Mobile: (66 81) 882 1309 Office Phone: (66 53) 273 062 Ext. 201 Fax: (66 53) 273 986 E-mail: aungzaw@irrawaddy.org www.irrawaddy.org |
U Khuensai Jaiyen Development Officer Burma News International(BNI) + 66 81 531 2837 secretary.bni@gmail.com www.bnionline.net |

0 မွတ္ခ်က္မ်ား for "ေရးဆြဲေနေသာ မီဒီယာ ဥပေဒ အေပၚ ျပည္ပ အေျခစုိက္ သတင္းအဖြဲ႕တုိ႕၏ ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္"