ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းမွ ကင္းေဝးေအာင္

ကေလးဆိုတာ သူတို႔နဲ႔ စိမ္းတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ေၾကာက္ေလ့ရွိၾကတယ္။ သူတို႔နားမလည္တဲ့ဝန္းက်င္၊ သူတို႔အတြက္ အဆင္မေျပတဲ့ ေနရာေတြဆိုရင္ စိတ္႐ႈပ္ၿပီးေတာ့ ေၾကာက္တတ္တယ္။ ဒီလိုအေနအထားမ်ိဳး ေတြဟာ သူတို႔ငယ္ရြယ္စဥ္ ကေလးဘဝရဲ႕ စိန္ေခၚမႈေတြပဲ။

သူတို႔မသိတဲ့ ထူးဆန္းတဲ့ ခံစားမႈေတြနဲ႔ သံသယေတြျဖစ္ၿပီး ေၾကာက္စိတ္ေတြ ဝင္လာတာကို လူႀကီးေတြက အခ်ိန္မီ ေျဖရွင္းေပးဖို႔လိုပါတယ္။ သူတို႔မသိမႈကို ဒီအတိုင္း လႊတ္ထားလိုက္ရင္ သူတို႔ေၾကာက္စိတ္ေတြက ပိုၿပီးဆိုးလာတတ္တယ္။

သူတို႔ဝန္းက်င္မွာ ရွိေနတဲ့ ႐ုပ္ရွင္၊ ကာတြန္း၊ အသံေတြကလည္း သူတို႔ကို ေၾကာက္စိတ္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာ ေအာင္ တိုက္တြန္းတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ေၾကာက္စိတ္ေတြကို ဘယ္လိုကုစားေပးၾကမလဲဆိုတာ အေျဖရွာသင့္ပါတယ္။

ကေလးေတြ ေၾကာက္လာရင္ သူတို႔မွာရွိတဲ့ ခြန္အားေတြလည္းေပ်ာက္ကုန္တတ္တယ္။ သူတို႔မွာ ကူသူ ကယ္သူမဲ့ၿပီ ဆိုၿပီးေတာ့လည္း အားငယ္စိတ္ေလးေတြ ေပၚလာတတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ေၾကာက္ေန တာဟာ ဘာမွမဟုတ္ပါလားဆိုတာကို တစ္ခုခု သက္ေသျပဖို႔လိုတယ္။

အေၾကာက္တရားတစ္ခုကို လူႀကီးတစ္ေယာက္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ေစတာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ ေၾကာက္လို႔ ေျပးလာၿပီး ကိုယ့္အေပၚဖက္တက္လာတဲ့ကေလးကို ဆီးၿပီးေတာ့ ေငါက္လိုက္၊ ႐ိုက္လိုက္မယ့္အစား ေပြ႔ဖက္ၿပီးေတာ့ ေႏြးေထြးမႈေပးလိုက္ၿပီး သူတို႔ေၾကာက္လာတဲ့အရာဟာ ဘာမွမဟုတ္ေၾကာင္း လူႀကီးက သက္ေသျပ ေပးႏိုင္ ရမယ္။

ကေလးဆိုတာ လူႀကီးနဲ႔ ငယ္ရြယ္စဥ္အခ်ိန္မွာ မကင္းကြာသင့္ပါဘူး။ လူႀကီးေတြက သူတို႔အတြက္ “အထူးအခ်ိန္” ေလးတစ္ခ်ိန္ သတ္မွတ္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ အထူးအခ်ိန္ဆိုတာ သူတို႔နဲ႔ အတူတူေနထိုင္ၿပီး ကိုယ္က စာအုပ္ေလးဖတ္ျပ၊ အတူတူကစားၾကတဲ့ အခ်ိန္ေလးကို ေျပာတာ။ သူက စာဖတ္ျပမယ္ဆိုရင္ လည္း ကိုယ္က နားေထာင္ျပႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္တစ္ခုေပးရမယ္။ သူတို႔ စိတ္ဓာတ္ခြန္အားတိုးေအာင္ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေပးနိုင္တယ္။

ကေလးနဲ႔ သူအားကိုးအားထားျပဳစရာ မိဘေတြ အတူရွိေနခ်ိန္မ်ားေလ ကေလးအတြက္ စိတ္ဓာတ္ခြန္အား တိုးေလပါပဲ။ သူတို႔နဲ႔ မိဘေတြက ရယ္ေမာေပ်ာ္ရႊင္ခ်ိန္ မ်ားမ်ားေပးေလ သူတို႔ဘဝအတြက္ လံုၿခံဳမႈ အရွိဆံုးလို႔ ထင္ေနေလျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးကို စိတ္ဆိုးေအာင္၊ စိတ္တိုေအာင္ စတာ၊ ေနာက္တာ၊ ေျပာင္တာ အက်ိဳး မရွိပါဘူး။ မလုပ္မိေအာင္ ေရွာင္သင့္ပါတယ္။

ကေလးဟာ တစ္ခုခုေၾကာင့္ ေၾကာက္ေနၿပီဆိုရင္ ဘယ္လိုေျဖသိမ့္ေပးရမလဲဆိုတာ မိဘအေပၚ မူတည္ပါ တယ္။ ေၾကာက္ဦးကြာဆိုၿပီး ႐ိုက္ႏွက္ေနတာ ကုစားျခင္းမဟုတ္ပါဘူး။ ကေလးတစ္ေယာက္ကို သိမ္ဖ်င္းတဲ့ လူေၾကာက္ေလးတစ္ေယာက္ဘဝကို တြန္းပို႔ေနသလို ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ စိတ္ကို ဘယ္ေတာ့မွ သိမ္ငယ္ေအာင္ အညြန္႔က်ိဳးေအာင္ မလုပ္သင့္ပါဘူး။

ကေလးကေၾကာက္လာၿပီဆိုရင္ ပထမဆံုး ေပြ႔ဖက္အားေပးတာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ သူတို႔ သိပ္ေၾကာက္ ေနၿပီဆိုရင္၊ ႐ုန္းကန္၊ တုန္လႈပ္ေနၿပီဆိုရင္ ရင္ခြင္ထဲေထြးေပြ႔ေပးထားတာ ေရွးဦးျပဳစုျခင္းပါပဲ။ အေျခအေန တည္ၿငိမ္သြား ေလာက္ၿပီဆိုမွ“ေမေမ ဒီမွာရွိတယ္။ ဘယ္မွ မသြားဘူး။ ဘာမွ မျဖစ္ဘူး”
“ေဖေဖ သားကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္။ ေဖေဖတစ္ေယာက္လံုးရွိေနတာပဲ။ ဘာမွမျဖစ္ဘူး” ဆိုတဲ့ အားေပး စကားေလးေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ ေၾကာက္စိတ္ကို ေျဖေဖ်ာက္လိုက္မယ္။

ဒီေလာက္ေလး ေျပာလိုက္တာနဲ႔ေတာ့ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေၾကာက္စိတ္ဟာ ႐ုတ္တရက္ ေပ်ာက္သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္ေပးရမယ္။ သူတို႔နဲ႔ အခ်ိန္ၾကာၾကာေလး ေနေပးရမယ္။ ေျပာေန ဆိုေနရင္းက ေၾကာက္စိတ္ေတြေပ်ာက္ၿပီး လမ္းေၾကာင္းလြဲသြားနိုင္တယ္။ ရယ္စရာ ေမာစရာေတြေျပာ၊ ေျပာင္ရင္း ေနာက္ရင္းက ေၾကာက္စိတ္ေတြ ေျပသြားႏိုင္ပါတယ္။

ေၾကာက္လာတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ကို ခ်က္ခ်င္းႀကီး ေပ်ာက္သြားေအာင္ လုပ္လို႔ေတာ့ မရႏိုင္ပါဘူး။ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း သူဘာကိုေၾကာက္လာသလဲဆိုတာ အေျဖရွာၿပီးမွ၊ ဘာေၾကာင့္ မေၾကာက္သင့္ေၾကာင္း အေျဖေပးနိုင္ဖို႔ လူႀကီးက စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ရပါလိမ့္မယ္။

ဒီေနရာမွာ အမႊာကေလးႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ မိခင္ေျပာျပတဲ့ ဇာတ္လမ္းေလးတစ္ပုဒ္ကို တင္ျပခ်င္ပါတယ္။
ကၽြန္မမွာ ၂၂ လသားအရြယ္ အမႊာသားႏွစ္ေယာက္ရွိတယ္။ သားတစ္ေယာက္က ေရခ်ိဳးရတာ အရမ္း သေဘာက်တယ္။ တစ္ညေတာ့ သူနဲ႔ သူ႔အစ္မ ေရအတူခ်ိဳးၾကတယ္။ ေရခ်ိဳးဇလံုနဲ႔ မဟုတ္ဘဲ သူ႔အစ္မက ေရပန္းကို ဖြင့္လိုက္ေတာ့ သူ႔ေခါင္းေပၚ ေရေတြကက်ၿပီး သူအရမ္းေၾကာက္သြားတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီးေတာ့ သူ႔ကို ေရခ်ိဳးေပးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေအာ္ေတာ့တာပဲ။ ကၽြန္မ နည္းလမ္းရွာရတယ္။ သူ႔ကို ေရခ်ိဳးကန္ထဲ အထည့္ခံဖို႔ မေျပာနဲ႔ ေရခ်ိဳးခန္းထဲ ထည့္မယ္ဆိုရင္ေတာင္ ငိုတဲ့သားအတြက္ စဥ္းစား ရေတာ့ တာေပါ့။

သူ႕ညီေလးက ေရမေၾကာက္ဘူး။ ေရခ်ိဳးကန္ထဲ ထည့္ထားၿပီး အ႐ုပ္ေလးေတြပါ ကန္ထဲ ထည့္ထားေပး လိုက္ တယ္။ ဘဲ႐ုပ္ေလးေတြ၊ လိပ္႐ုပ္ေလးေတြေပါ့။ သူ႔ညီေလး ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေရကစားေနတာကို အရင္ျပရတယ္။ ၿပီးေတာ့မွာ ကန္နားကို တျဖည္းျဖည္းကပ္ၿပီးေတာ့ ေရကစားခ်င္လာေအာင္ လုပ္ရတယ္။
ေရပန္းကို မေၾကာက္ဖို႔ကေတာ့ သူနဲ႔ကၽြန္မ ေရပန္းကို အတူဖြင့္လိုက္၊ ပိတ္လိုက္၊ အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ လုပ္ၾကည့္ၾကရတယ္။

ကၽြန္မက သားေတြကို ဘယ္ေတာ့မွ ေပးမေၾကာက္ဘူး။ သူတို႔ေၾကာက္တယ္ဆိုရင္ ကၽြန္မနဲ႔ အတူ ရင္ဆိုင္ႏိုင္ ေအာင္အၿမဲလုပ္တယ္။

ဘာမွန္းမသိတာကို ေၾကာက္ေနမယ့္အစား၊ သိေအာင္ တစ္ခုခု လုပ္ေပးလိုက္တာဟာ သူတို႔ရဲ႕ ေၾကာက္စိတ္ကို အေကာင္းဆံုး ေျဖေဖ်ာက္နည္းလို႔ ထင္ပါတယ္။

(Ref : Helping Children Conquer Their Fears, Patty Wipfler)