စားသံုးမႈ၊ လူဦးေရႏွင့္ ဆုတ္ယုတ္ေနေသာ ကမၻာေျမ (Rio+20 အတြက္ ႏႈိးေဆာ္ခ်က္)

9:27 AM | : ေဆာင္းပါး | :KayanTimes

အျပာေရာင္ ၿဂိဳဟ္ကမၻာႀကီးသည္ တခုတည္းမက၊ တခုခြဲ ရွိေနသည့္အလားပင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသည္ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ မ်ားကို စားသံုးေနလ်က္ရွိ သည္ဟု ယေန႔ ထုတ္ေ၀ေသာ သက္ရွိျဂိဳဟ္ကမၻာ အစီရင္ခံစာ အမည္ရွိ အစီရင္ခံစာ(Living Planet Report) က ဆိုပါသည္။

အကယ္၍ အစိုးရမ်ားႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက စီး ပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ယခင္ လုပ္ေနက် အေလ့ အ က်င့္အတိုင္း ဆက္လုပ္သြားမည္ဆိုပါက (၂၀၅၀) ခုႏွစ္ အေရာက္တြင္ ယခု (၃) ႏွစ္စာ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္မ်ားကို (၁)ႏွစ္အတြင္းမွာ ကုန္ေအာင္ စား သံုးႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္သည္။

“တိုး၍တိုး၍ စားသံုးလာေနမႈ၊ ရုပ္ၾကြင္းေလာင္စာမ်ားကို အားထားေနမႈတို႔အေပၚ အေျခခံေသာ လက္႐ွိ လူ သားဖြံ႔ျဖိဳး တိုးတက္ေရးစနစ္မွာ လူဦးေရတိုးပြားလာေနျခင္း၊ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ညံ့ဖ်င္းျခင္း တို႔ကလည္း ႐ွိေနျပန္ရာ ဤစနစ္သည္ တာ႐ွည္စခန္းသြားႏိုင္ေသာ စနစ္မဟုတ္သည္မွာ ႐ွင္းေနပါသည္” ဟု အစီရင္ခံစာမွာ ေရးသားထားသည္။

သဘာ၀ ကမၻာ့ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (World Wide Fund for Nature -WWF)၊ လန္ဒန္ သတၱေဗဒအသင္း (Zoolo gical Society of London -ZSL) ႏွင့္ ကမၻာ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ (Global Fo otprint Network) တို႔ ျပဳစုေသာ သက္ရွိျဂိဳဟ္ကမၻာ အစီရင္ခံစာ (Living Planet Report) သည္ လူသား တို႔၏ ကမၻာ့ အရင္းအျမစ္မ်ား စားသံုးပံုကို ေလ့လာေသာ (၂) ႏွစ္ တၾကိမ္ထုတ္ အစီရင္ခံစာျဖစ္သည္။

ဤႏွစ္အစီရင္ခံစာသည္ ဘရာဇီးႏိုင္ငံမွာ က်င္းပမည့္ ကုလသမဂၢ၏ ေရ႐ွည္ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရး ထိပ္သီး
ေဆြးေႏြးပြဲမတိုင္မီ လ အနည္းငယ္ခန္႔မွာ ေပၚထြက္လာျခင္းျဖစ္သည္ (ယခုအစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပ ထား
ေသာအေျခအေနမ်ားသည္ ယခင္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖၚျပထားသည္မ်ားထက္ ပို၍ဆိုးရြားသည္)။ Rio+20 ဟုေခၚေသာ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲသည္ (၁၉၉၂) ခုႏွစ္က က်င္းပခဲ့ေသာ သမိုင္း၀င္ Rio ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ
ေနာက္ပိုင္း ႏွစ္ေပါင္း (၂၀) အၾကာမွာ က်င္းပမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္သည္။

“မူလ ကမၻာေျမဆိုင္ရာ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲေနာက္ပိုင္းမွာ ေရွ႔ကို က်ေနာ္တို႔ေျခလွမ္းတခ်ိဳ႔ လွမ္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျခလွမ္းေတြက ေအးတိေအးစက္ ႏိုင္လွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Rio+20 ေဆြးေႏြးပြဲဟာ လိုအပ္တဲ့ အတိုင္းအတာ အေလ်ာက္ လုပ္စရာ႐ွိတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို ျမန္ျမန္ထက္ထက္ လုပ္ေဆာင္ေအာင္ တြန္း
ေဆာ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ အနာဂတ္ ကမၻာေျမအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ဖန္တီးေပးေနတဲ့ အနာဂတ္ဟာ အနာဂတ္ မ်ိဳးဆက္ေတြအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ခ်န္ထား ေပးလိုတဲ့ အေမြပဲ ဆိုတာကို ထင္ဟပ္ျပဖို႔ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အခြင့္အေရး တရပ္ပါပဲ။”ဟု WWF (ယူေကႏိုင္ငံ) ၏ အၾကီးအကဲျဖစ္သူ ေဒးဗစ္နတ္စ္ဘြန္းက သတင္း စာ႐ွင္းလင္းပြဲတခုမွာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ားကို ဖ်စ္ညွစ္သံုးစြဲေနျခင္း ကမၻာေျမေပၚ႐ွိ လူဦးေရသန္း (၇, ၀၀၀) သည္ ေလာ
ေလာဆယ္၌ ျပန္လည္ အစားရႏိုင္ေသာ အရင္းအျမစ္မ်ာ (စိုက္ပ်ိဳး ႏိုင္ေသာေျမ၊ ငါး၊ သစ္ေတာ၊ စားက်က္
ေျမ၊ အေဆာက္အဦး ေဆာက္လုပ္ေသာေသာ ေျမ၊ ကာဘြန္တို႔အပါအ၀င္) ကို အလြန္အကၽြံ (၅၀ % ခန္႔) သံုးစြဲေနၾကသည္ဟု အစီရင္ခံစာက ဆိုပါသည္။ (၁၂) လ အသံုးျပဳလိုက္ေသာ အရင္းအျမစ္ မ်ားကို ျပန္ လည္ အစားျဖည့္ေပးေရးအတြက္ သဘာ၀သည္ (၁၈) လ အခ်ိန္ယူရသည္ဟု သေဘာသက္ေရာက္သည္။

“ျပန္လည္ အစားရႏိုင္ေသာ အရင္းအျမစ္မ်ားကို သံုးစြဲျခင္းက ျပန္လည္အစားရႏိုင္သည္ထက္ ျမန္သည္။ ဘဏ္စာရင္းထဲမွ ေငြမ်ားကို အလြန္အကၽြံ ထုတ္ယူ သုံးစြဲေနသကဲ့သို႔ျဖစ္ျပီး၊ ေနာက္ဆံုးမွာ အရင္းအျမစ္ မ်ား ေျပာင္တလင္းခါ သြားလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။” ဟု အစီရင္ခံစာက ႐ွင္းျပထားသည္။

“ေလာေလာဆယ္၌ ေနရာ ေျပာင္း သံုးစြဲ၍ ရႏိုင္ေသးသည္။ သို႔ရာတြင္ ဤစားသံုးႏႈန္းအတိုင္း ဆက္လက္ စားသံုးမည္ဆိုပါက ေနာက္ ဆံုးမွာ သံုးစြဲစရာ အရင္းအျမစ္ရရွိရာေနရာမ်ားလည္း ကုန္သြားလိမ့္မည္ျဖစ္ သည္။ (ထို႔ျပင္၊ အရင္းအျမစ္မ်ား တက္တက္စင္ ကုန္ခန္းမသြားမီမွာပင္ အခ်ိဳ႔ေသာ ေဂဟစနစ္မ်ား တိမ္းပါး သြားလိမ့္မည္ျဖစ္သည္)။”

အစီရင္ခံစာ၏ ဇီ၀မ်ိဳးစိတ္မ်ား စံုလင္ေထြျပားမႈဆိုင္ရာ အျမင္အရ၊ ေဂဟစနစ္မ်ားသည္ အထူးသျဖင့္ အပူ ပိုင္းေဒသ မ်ားတြင္ ၾကီးေလးစြာ ဖိစီး ႏွိပ္စက္ခံေနရသည္။ အစီရင္ခံစာက ဆိုထားသည္မွာ စံခ်ိန္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားေသာ (၁၉၇၀) ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဇီ၀မ်ိဳးစိတ္မ်ားသည္ တကမၻာလံုး အတိုင္းအတာအရ ၂၈% က်ဆင္းသြားခဲ့သည္။ ကမၻာတ၀ွမ္းလံုးမွ ေက်ာ႐ိုး႐ွိ သတၱ၀ါမ်ိဳးစိတ္ေပါင္း (၂၆၈၈) မ်ိဳးကို ေလ့လာ လ်က္၊ သုေတသီမ်ားက ဤမ်ိဳးစိတ္မ်ား၏ ဦးေရသည္ အပူပိုင္း ေဒသမ်ားတြင္ (၁၉၇၀) ႏွင့္ (၂၀၀၈) ခုႏွစ္ အတြင္း ထိုးက်သြားခဲ့ (၆၁ %) ေၾကာင္း အေသးစိတ္ ေလ့လာေတြ႔ရွိခဲ့သည္။ အပူပိုင္းေဒသမ်ားရွိ ေရခ်ိဳ မ်ိဳး စိတ္မ်ား၏ ဦးေရသည္ ၇၀% က်ဆင္းသြားခဲ့ျပီး၊ အဆိုးရြားဆံုးျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္ သမပိုင္း ေဒသမ်ားတြင္မူ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ ေကာင္ေရသည္ အမွန္တကယ္ပင္ တိုးလာခဲ့သည္။ (၁၉၇၀ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ၃၁% တိုးလာျခင္းျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္သည္ အစီရင္ခံစာထဲမွ အားတက္စရာ အေကာင္းဆံုး အခ်က္ ျဖစ္ေနသည့္တိုင္၊ ဤေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္မ်ားသည္ အလြန္အကၽြံ ဖမ္းယူ စားေသာက္ ခံရျပီး၊ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေကာင္ေရက် ဆင္းခဲ့ရာမွေန၍ ျပန္လည္တိုးပြားလာခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ ဟပ္ ျပ ေနပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ဤအခ်က္ ေၾကာင့္ အပူပိုင္းေဒသ မ်ိဳးစိတ္မ်ားသည္လည္း အခြင့္အလမ္း႐ွိ လွ်င္ ေကာင္ေရ ျပန္လည္ တိုးပြားလာႏိုင္ေၾကာင္း ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါသည္။

ေရခ်ိဳႏွင့္ အျခားေသာ အရင္းအျမစ္မ်ားကို ခြဲျခားေလ့လာခဲ့ေသာ ဤအစီရင္ခံစာက ေတြ႔႐ွိခဲ့သည္မွာ (၁၉၉၆) ႏွင့္ (၂၀၀၅)ခုႏွစ္ အတြင္းမွာ ကမၻာ့ေရ ညစ္ညမ္းမႈ ပမာဏသည္ ႏွစ္စဥ္ (၉) ကုဗ ထရီလ်ံမီတာ ႐ွိသည္ဟူ၍ျဖစ္သည္။ တကမၻာလံုး၌ ေရသံုးစြဲမႈ၏ ၉၂% သည္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ျဖစ္ျပီး၊ ကမၻာ႔လူဦး ေရ၏ ၄၀% သည္ တႏွစ္လွ်င္ အနည္းဆံုး တလခန္႔ အၾကီးအက်ယ္ ေရ႐ွားပါးမႈႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ေနရသည္။

“ေဂဟစနစ္ ကပ္ဆိုက္ျခင္းဟာ ၾကီးထြားလာေနတဲ့ စီးပြားေရးကပ္ဆိုက္မႈအတြက္ တြန္းအားေပးတဲဲ့ အခ်က္ အလက္တခု ျဖစ္လာေနပါတယ္။ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ပစၥည္းေတြ ကုန္ခမ္းသြားတာဟာ အႏၱရာယ္႐ွိေပ မယ့္ တိုင္းျပည္ အမ်ားစုဟာ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ေတြကို ပိုပိုျပီး ထုတ္ယူေနၾကပါတယ္။

ဇီ၀စြမ္းအားေတြ ေလ်ာ့ပါးေနျခင္းကို သိ႐ွိတာ၊ စီမံ အုပ္ခ်ဳပ္တာေတြ မလုပ္ေသးသေ႐ြ႔ေတာ့ ကမၻာေျမၾကီးကို အႏၱရာယ္ ႐ွိေစ႐ံုတင္ မကဘဲ၊ သည့္ထက္ပို အေရးၾကီးတာက မိမိတို႔ကိုယ္ မိမိတို႔ အႏၱရာယ္ ပို႐ွိလာေစျခင္း ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။”ဟု ကမၻာ့ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈ ေလလာေရးအဖြဲ႔ (Global Footprint Network) ၏ သဘာပတိ၊ မက္သစ္ ၀က္ကာနာဂဲ Mathis Wackernagel က သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တခု မွာ ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

တကယ္ေတာ့ အခ်ိဳ႔တိုင္းျပည္မ်ားက အျခားေသာ တိုင္းျပည္မ်ားထက္ မ်ားစြာ ပို၍ အရင္းအျမစ္မ်ားကို စားသံုးၾကသည္။ အကယ္၍ လူတိုင္းလူတိုင္းသာ အေမရိကန္ တေယာက္ပ်မ္းမွ် စားသံုးသေလာက္ စားသံုးမည္ ဆိုပါက ကမၻာၾကီး ၄ ခု လိုပါလိမ့္မည္။ ကမၻာ႔စားသံုးမႈအဆင့္သည္ အင္ဒိုနီးရွား လူမ်ိဳးတို႔ စားသံုးမႈ အဆင့္မွ်သာ႐ွိလွ်င္ လက္႐ွိကမၻာၾကီး၏ (၃) ပံု (၂)ပံု မွ်သာ လိုပါမည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ ေဂဟစနစ္ အၾကီးမားဆံုး ထိခိုက္ခံေနရေသာ တိုင္းျပည္မ်ားတြင္ ပဥၥမ
ေျမာက္ျဖစ္သည္။ ပိုဆိုးေသာတိုင္းျပည္မ်ားမွာ ကာတာ၊ ကူ၀ိတ္၊ အာရပ္ေစာ္ဘြားမ်ားျပည္ေထာင္စု၊ ဒိန္း မတ္တို႔ ျဖစ္သည္။ ေဂဟစနစ္အေကာင္းဆံုး တိုင္း ျပည္မ်ားမွာ ဘယ္လ္ဂ်ီယန္၊ ၾသစေတးလ်။ ကေနဒါ၊ နယ္သာလန္၊ အိုင္ယာလန္တို႔ျဖစ္သည္။

ေအာက္ဆံုးတိုင္းျပည္ (၁၀) ျပည္တြင္ နီေပါ၊ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္၊ ပါကစၥတ္တို႔အျပင္၊ စစ္ပြဲဒဏ္ သို႔မဟုတ္ ေဂဟ စနစ္မ်ား တိမ္းပါးသြားျခင္းဒဏ္ကို ခံရေသာတိုင္းျပည္မ်ား (ေဟတီ၊ ကြန္ဂိုဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတႏိုင္ငံ၊ အာ ဖဂန္နစၥတန္၊ သိမ္းပိုက္ခံ ပါလက္စတိုင္းနယ္ေျမတို႔ အပါအ၀င္) ပါ၀င္သည္။ ေရ႐ွည္ရပ္တည္ႏိုင္ေရး အ တြက္ဆိုလွ်င္၊ ေအာက္ဆံုးအဆင့္ တိုင္းျပည္မ်ားက တဦးခ်င္း စားသံုးမႈႏႈန္းကို ျမွင့္တင္ရန္ႏွင့္၊ ထိပ္ဆံုး အ ဆင့္ တိုင္းျပည္မ်ားက စားသံုးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ လိုအပ္သည္ဟု ကၽြမ္းက်င္သူ ပညာ႐ွင္မ်ားက ဆိုပါသည္။

သဘာ၀ အရင္းအျမစ္မ်ားကို ပို၍ေကာင္းစြာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း၊ ယခု ႐ွိေနေသာ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္း သိမ္းေရး နည္းပညာမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း၊ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ားကို အေလအလြင့္ နည္းႏိုင္သမွ်နည္းစြာ သံုးစြဲျခင္း၊ ျဖဳန္းတီးမႈ မ႐ွိျခင္းတို႔အျပင္ ယဥ္ေက်းမႈ ေျပာင္းလဲျခင္းတို႔ျဖင့္ စားသံုးမႈ ပံုစံကို ေျပာင္း လဲႏိုင္ဖြယ္ ႐ွိသည္။

ျပႆနာ အေတာ္မ်ားမ်ားသည္ က်င့္၀တ္ႏွင့္ဆိုင္ပါသည္။ “အေၾကာင္းမွာ အဆင္းရဲဆံုး ျဖစ္ေနသူမ်ားသည္ လူသား တရပ္လံုး၏ ေဂဟစနစ္ကို အနည္းဆံုး ထိခိုက္ေစသူမ်ား ျဖစ္ေနေသာ္လည္း သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ႐ွားပါးမႈႏွင့္ ဆုတ္ယုတ္ ပ်က္စီးမႈမ်ား၏ဒဏ္ကို တဘက္ေစာင္းနင္း ခံရဖြယ္႐ွိသူ မ်ား ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ပင္။”

႐ိုင္ယို (Rio+) လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ခ်ီတက္မည္ေလာ ပ်က္စီးဆံုးပါးခံမည္ေလာ။ စာမ်က္ႏွာ (၈၅) မ်က္ႏွာ ပါ အစီရင္ခံစာက အက်ဥ္းခ်ဳပ္ႏွင့္တကြ Rio+ ပါ၀င္ တက္ေရာက္သူမ်ားအား တင္ျပကာ၊ အစိုးရမ်ားႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအား အၾကံျပဳခ်က္ ဒါဇင္ေပါင္း မ်ားစြာ ေပးထားသည္။

ဇီ၀မ်ိဳးစိတ္မ်ား မဆံုး႐ႈံးေရး၊ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရးတို႔အတြက္ ငါးလုပ္ငန္းၾကီးမ်ား ငါးအ လြန္အကၽြံ ဖမ္းျခင္းကို ပိတ္ပင္ျခင္း၊ ကမၻာ့သမုဒၵရာၾကီးမ်ား၏ အဏၰ၀ါ ေဘးမဲ့နယ္ေျမမ်ားကို ၂၀% အထိတိုး ခ်ဲ႔ျခင္း၊ ကမၻာတ၀ွမ္း လံုး႐ွိ ပ်က္စီးေနေသာ ေဂဟစနစ္မ်ားကို ျပန္လည္ အဖတ္ဆည္ျခင္းတို႔ျဖင့္ (၂၀၂၀) ခုႏွစ္ အေရာက္တြင္ သစ္ေတာမ်ား ျပဳန္းတီးမႈႏွင့္ ဆုတ္ယုတ္ ပ်က္စီးမႈ လံုး၀ မ႐ွိေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ အစီရင္ခံစာက အၾကံျပဳထားသည္။

ဖန္လံုအိမ္ ဓါတ္ေငြ႔ ထုတ္လႊတ္မႈ တိုးလာေနျခင္း (ဤအခ်က္သည္ ေဂဟစနစ္ အၾကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေန
ေသာ တိုင္းျပည္မ်ားႏွင့္ ေအာက္ဆံုးအမွတ္သို႔ နီးကပ္ေနေသာ တိုင္းျပည္မ်ား၏ မတူျခားနားခ်က္ျဖစ္သည္) ကို ဟန္႔တားေရး အတြက္္၊ ၂၀၃၀ ခုႏွစ္ အေရာက္တြင္ ကမၻာ႔စြမ္းအင္လိုအပ္ခ်က္ ၄၀ % ကို ျပန္လည္ အစားရႏိုင္ေသာ အရင္းအျမစ္ မ်ားျဖင့္ အစားထိုးရန္ႏွင့္၊ (၂၀၅၀) ခုႏွစ္တြင္ ၁၀၀ % အစားထိုးရန္ အစီရင္ခံစာက အၾကံျပဳထားသည္။ အလားတူပင္ ရုပ္ၾကြင္းေလာင္စာ သံုးစြဲမႈအတြက္ ေပးေသာ အစိုးရ၏ အေထာက္အပံ့ မ်ားကိုလည္း ျဖတ္ပစ္ရမည္ဟု အစီရင္ခံစာက ဆိုပါသည္။ “လက္ကိုင္ဖုန္းမ်ားက ကုန္းေျမ နယ္နိမိတ္မ်ားကို ခုန္ပ်ံ ေက်ာ္လႊားသြားႏိုင္သေလာက္ အစားျပန္ရႏိုင္ေသာ စြမ္းအင္က ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားမွာ ႐ုပ္ၾကြင္းေလာင္စာကို ခုန္ပ်ံ ေက်ာ္လႊားႏိုင္မည္လား”ဟု အစီရင္ခံစာက ေမးခြန္း ထုတ္ထားသည္။

ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အစား ျပန္ရႏိုင္ေသာ စြမ္းအင္ကို တိုး၍ သံုးစြဲျခင္းသည္ ဖန္လံုအိမ္ဓါတ္ေငြ႔ ထုတ္လႊတ္ မႈကို က်ဆင္း သြားေစႏိုင္သည့္အျပင္၊ ထင္းႏွင့္ မီးေသြး သံုးစြဲမႈေၾကာင့္ ဖ်က္ဆီးခံေနရေသာ သစ္ေတာမ်ား ကိုလည္း ကာကြယ္ေပးရာ ေရာက္ပါသည္။

စက္မႈထြန္းကားေသာ တိုင္းျပည္မ်ားတြင္ ေဂဟစနစ္ကို အၾကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေစသည့္ အလြန္အကၽြံ စားသံုးမႈကို စားၾကြင္း စားက်န္ စြန္႔ပစ္မႈ နည္းေစျခင္း၊ စြမ္းအင္ လိုအပ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ အမဲသား၊ ႏို႔ႏွင့္ ႏို႔ထြက္ ပစၥည္းမ်ား ေလွ်ာ့စားရန္ တိုက္တြန္းျခင္းအားျဖင့္ ေျဖ႐ွင္းရန္လည္း အစီရင္ခံစာက အၾကံျပဳထားသည္။

အစိုးရမ်ား အေနႏွင့္ “ေအာင္ျမင္မႈ” ကို စီးပြားေရး ၾကီးထြားမႈျဖင့္သာ တိုင္းတာမည့္အစား ေနာက္ထပ္ အျခား အေၾကာင္း အခ်က္ မ်ားျဖင့္ပါ တိုင္းတာသင့္သည္။ ေစ်းကြက္သည္လည္း သဘာ၀ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စီးပြားေရး တန္ဖိုးတရပ္ ထားသင့္သည္။ လူဦးေရ အလြန္အကၽြံ ၾကီးထြားမႈကို ဟန္႔တားေရးအတြက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုသာမက အမ်ိဳးသားမ်ားကိုပါ ပဋိသေႏၶတားေဆးမ်ား ေထာက္ပံ့သင့္သည္။ အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖို႔ ပညာေရး အခြင့္အလမ္းမ်ား ပို၍ လိုအပ္သည္။

Rio+20 ေဆြးေႏြးပြဲ မစခင္ကတည္းကပင္၊ ေ၀ဖန္သံမ်ား ေပၚထြက္ေနႏွင့္သည္။ အစိုးရမ်ားသည္ ယခင္က ကဲ့သို႔ပင္ သိပၸံ ပညာ႐ွင္မ်ား၏ သတိေပးခ်က္မ်ားကို အေလးမထားဘဲ ေနၾကျပီး၊ ကမၻာတ၀ွမ္းလံုးႏွင့္ ဆိုင္ေသာ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ဇီ၀မ်ိဳးစိတ္မ်ား ဆံုး႐ႈံးျခင္း၊ အရင္းအျမစ္မ်ား ႐ွားပါးလာျခင္း၊ ဆင္းရဲ မြဲေတျခင္း ျပႆနာမ်ား ေျဖ႐ွင္းေရးတြင္ အေျပာ သက္သက္သာ (သို႔ရာတြင္ ယခင္ထက္ အနည္းငယ္ ပို၍ေျပာမည္) ႐ွိေနလိမ့္မည္ ဟူ၍ျဖစ္သည္။

“ကမၻာ႔ အစိုးရေတြထဲကေန ဒီျပႆနာေတြကို တက္ညီလက္ညီနဲ႔ တကယ္တမ္း ေ႐ွ႔တိုး ေျဖ႐ွင္းေပး မယ့္ ေခါင္းေဆာင္စု ေပၚထြက္လာဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေခါင္းေဆာင္စုက ကမၻာ႔စီးပြားေရးအတြက္ လမ္းေၾကာင္း သစ္ ခ်မွတ္ေပးတဲ့ သေဘာနဲ႔ ႐ိုင္ယို (Rio)မွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ တခ်ိဳ႔ကို ခ်မွတ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္”ဟု WWF ၏ညႊန္ ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဂ်င္လိ(Jim Leape) က ဆိုပါသည္။

ေမာကၡ မွ

ေမာင္ေမာင္သန္း ျမန္မာျပန္သည္
Consumption, population, and declining Earth: wake-up call for Rio+20