တုိင္းျပည္ မတည္ၿငိမ္ေသာအခါ

9:19 AM | : ေဆာင္းပါး, ႏုိင္ငံတကာ | :KayanTimes

ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္မ်ားကို ပြတ္တိုက္ေဆး
ေၾကာရန္ လမ္းေပၚတြင္ ေဆာင့္ေၾကာင့္ ထုိင္ ရင္း အသက္ေျခာက္ ႏွစ္အရြယ္ ပါကစၥတန္ က
ေလး ငယ္ နာဘီလ္မြတ္ခ တာ၏ ေပက်ံ ေန
ေသာမ်က္ႏွာေပၚ၌ မ်က္ရည္မ်ားစီး က် ေန သည္။

ရက္သတၱတစ္ပတ္လွ်င္ ေျခာက္ရက္၊ တစ္ရက္ လွ်င္ ကိုးနာရီ ဆုိင္ကယ္မ်ား ေဆးေၾကာေပး ရသည္မွာ နာဘီလ္၏အလုပ္ျဖစ္သည္။

နာဘီလ္မွာ အစုိးရက ျခစားမႈမ်ားလြန္းၿပီး သူ႔ႏုိင္ငံသားမ်ား၊ ကေလး ငယ္မ်ားႏွင့္ ကူညီသူမဲ့မ်ားကိုပင္ ဂ႐ုမစုိက္ႏုိင္ဟု ႐ႈျမင္ခံရေသာႏုိင္ငံတြင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေၾကာင့္ အလုပ္လုပ္ရန္ တြန္းအားေပးခံရေသာ သန္း ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ကေလးငယ္မ်ားထဲမွ တစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။ “ကၽြန္ေတာ္ စာသင္ခ်င္တယ္။ ဆရာ၀န္ႀကီးျဖစ္ခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အိမ္မွာ ပုိက္ဆံတစ္ျပားမွမရွိဘူး”ဟု မိသားစုစား၀တ္ေနေရးကူညီေျဖ ရွင္းေပးေနေသာ နာဘီလ္ကဆုိသည္။

စားေသာက္ကုန္ေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္ျခင္း၊ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္းျမင့္ မားျခင္းႏွင့္ ႐ုန္းကန္ေနရေသာ စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္မိသားစုမ်ားမွာ ၎တုိ႔၏ကေလးမ်ားကို စာသင္ခန္းသို႔ ပို႔လႊတ္ရမည့္ အစား အလုပ္ ခြင္ထဲသိ႔ုပို႔ေနၾကရသည္။ အေမရိကန္၏ မဟာမိတ္ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံတြင္ မၾကာခဏဆုိသလုိ ႏုိင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းႀကံဳေတြ႕ ရျခင္းကလည္း ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ ကေလးလုပ္သား ကိစၥကို အဆံုးသတ္ေပးႏုိင္ဖြယ္မရွိသလို တာလီဘန္သူပုန္ထျခင္းမွသည္လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ အားျပတ္ ေတာက္
ျခင္းစေသာ ျပႆနာေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ကိုလည္း အလ်င္အျမန္ေျဖရွင္းႏုိင္ရန္မျဖစ္ႏုိင္ေပ။

“ကၽြန္မရဲ႕ ရင္ထဲ အသည္းထဲမွာ ကၽြန္မသားကို ေက်ာင္းထားခ်င္ပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ကၽြန္မတုိ႔မွာ ကုန္ က်စရိတ္ေတြအမ်ားႀကီးပဲ။ စားပြဲ ေပၚမွာ စားစရာေရာက္လာ ေအာင္မနည္း႐ုန္းကန္ေနရတယ္”ဟု နာဘီလ္ အျပင္ ေလးႏွစ္အရြယ္ သားတစ္ေယာက္ႏွင့္ ၂ ႏွစ္အရြယ္ သမီးေလးတစ္ ေယာက္လည္းရွိေသးသူ နာဘီလ္ ၏မိခင္ ရွာဇီယာကေျပာ သည္။ ရွာဇီယာ၏ ေယာက္်ား မုိဟာမက္မွာ လမ္းေပၚမွာပင္ ဆံပင္ညႇပ္သူျဖစ္ၿပီး တစ္လလွ်င္ ပါကစၥတန္႐ူပီး ၇၅၀၀(၈၃ ေဒၚ လာ)ခန္႔ ရွာေဖြႏုိင္သည္။ ယင္း ေငြမွာ မိသားစုကိုေထာက္ပံ့ရန္ မလံုေလာက္ပါ။

“သူ အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ သင့္ေန ၿပီေလ။ အခုဆုိရင္ တစ္လ႐ူပီး၃၀၀-၄၀၀ ေလာက္ရတယ္။ အဲဒါဘာျဖစ္လဲ။ ငါတုိ႔ က ဆင္းရဲတယ္ ေလ”ဟု မုိဟာမက္က သူ႔သားႏွင့္ပတ္သက္ ၍ ေျပာသည္။ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ေငြ
ေၾကးေဖာင္းပြမႈကိုထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္ရန္ အတုိးႏႈန္းမ်ားကိုျမႇင့္တင္ျခင္းႏွင့္ ဘတ္ဂ်က္တည္ၿငိမ္ေစရန္ ခ်က္ခ်င္း လက္ငင္းအေရးယူ ေဆာင္ရြက္ရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာေငြ ေၾကးရန္ ပံုေငြအဖြဲ႕ ( IMF ) က သတိေပး ထားသည္။

စီးပြားေရး ဖိအားမ်ားက ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ ႏုိအာ ရွားႏွင့္ ၎င္း၏ညီအစ္ကိုသံုးဦးကဲ့သို႔ေသာ လူငယ္ မ်ားအား အိမ္ကို စြန္႔ခြာၿပီး အလုပ္ရွာရန္တြန္းအားေပးေန သည္။ ယခုအခါ ႏုိအာရွား တို႔ညီအစ္ကိုေလးဦးမွာ ပါကစၥ တန္ႏုိင္ငံ၏ အႀကီးမားဆံုးႏွင့္ စီးပြားေရးအေကာင္းဆံုးျဖစ္ေသာ ကရာခ်ိၿမိဳ႕ မႈန္ကုပ္ကုပ္လက္ဖက္ ရည္ ဆုိင္ေလး၏ ထပ္ခုိးေပၚတြင္ ေနထုိင္ၾကရသည္။ ေန႔လယ္ဘက္ တြင္ တစ္ေနကုန္ ဆုိင္ထဲအလုပ္ လုပ္ ၾကရသည္။

“ေဆးစရာပန္းကန္ေတြက လည္း အမ်ားႀကီးပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ ေမာလာရင္ေတာင္ လက္ဖက္ရည္ လာေသာက္ တဲ့လူေတြက ကၽြန္ ေတာ့္ကို စိတ္ဆုိးၿပီး ေအာ္ေငါက္ ဆဲဆုိၾကေတာ့တာပဲ”ဟု ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနိမ့္ပါးသည့္ ဘာလူခ်ီ စတန္ျပည္ နယ္မွလာေသာ ႏုိအာရွားကဆုိပါ သည္။ အသက္၁၁ႏွစ္အရြယ္ကာ ရွစ္လုိကေလးအလုပ္ သမား မ်ား ဆုိလွ်င္ ပိုၿပီးဆုိးဆုိးရြားရြား ဆက္ဆံခံရသည္။

“သူ အမွားတစ္ခုခုလုပ္လုိ႔ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ သူ႔ကိုတီးပစ္ လုိက္တာပဲ”ဟု အသက္ ၁၉ႏွစ္ အရြယ္ ႀကီးၾကပ္ သူ တန္ဗာရွာ ဇတ္ကဆုိသည္။ ရွာဇတ္ငယ္ငယ္တုန္းက လည္း ဤသို႔ ဆက္ဆံမႈမ်ားကိုေခါင္းငံု႔ခံခဲ့ရသည္။

ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံတြင္ ကေလး ငယ္ေပါင္း ၁၀ သန္းအထိ အလုပ္ လုပ္ေနၾကေၾကာင္းကုလသမဂၢ ကေလးသူ ငယ္ မ်ားရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ ( UNICEF ) မွ ကေလးႏွင့္ ဆယ္ ေက်ာ္သက္ အကာအကြယ္ေပး ေရး ကၽြမ္းက်င္သူ မာနန္ရာနာက ေျပာပါသည္။ ကေလးအလုပ္သမားသံုးသန္း ရွိသည္ဟုဆုိေသာ အစုိးရ၏ ကိန္းဂဏန္းမ်ားမွာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ရာယင္းမွာ ကေလးအလုပ္ သမားျပႆနာကို မွတ္တမ္းတင္ မႈမည္မွ် အားနည္း ေၾကာင္းကို သက္ေသထူေနၿပီး လူဦးေရ အလ်င္အျမန္တုိးပြားလာမႈကို ထည့္တြက္ပါက ယင္းျပ

ႆနာမွာ ပိုမိုဆုိးရြားေနဖြယ္ရွိသည္။

ဆုိင္ယယ္ေကာ့တ္ၿမိဳ႕တြင္ ေဘာလံုးမ်ားကို ကေလးမ်ားက လက္ႏွင့္ခ်ဳပ္၍ ထုတ္လုပ္ေန ေၾကာင္း သိရွိ လာေသာအခါ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံမွ ကေလးလုပ္ သားမ်ား၏ ကံၾကမၼာကို ႏုိင္ငံတ ကာက သိရွိလာခဲ့ သည္။

ႏုိင္ငံျခား အားကစားပစၥည္းေရာင္းခ်ေရး ကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ကေလးမ်ား ကို ေခါင္းပံုျဖတ္ျခင္းကိစၥႏွင့္ တစ္စြန္းတစ္စ ပတ္သက္ေနမွာကိုစိုးရိမ္ၾကသည္။ ကုမၸဏီတစ္ခုဆုိ လွ်င္ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွစ၍ ပါကစၥတန္ အေျခစိုက္ လက္ခ်ဳပ္ေဘာလံုး မွာယူျခင္းကို ရပ္တန္႔ပစ္ခဲ့ၿပီး စက္႐ံုမွာ အလုပ္သမားစည္းကမ္းခ်ဳိး
ေဖာက္မႈမ်ားအေပၚျပဳျပင္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သည္ဟုဆုိသည္။

“ဒါဟာ ဆုိင္ယယ္ေကာ့တ္ ေဒသကျပႆနာတင္မဟုတ္ဘူး။ ကေလးအလုပ္သမားျပႆနာက ပါကစၥ တန္ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံလံုးမွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတယ္။ ဖန္လက္ေကာက္ထုတ္ လုပ္တာတုိ႔၊ ဆီသယ္ကား ေတြ ေဆး တာတုိ႔၊ ေမြးျမဴေရးၿခံ ေတြ၊ ကား၀ပ္ေရွာ့ေတြ၊ အုတ္ဖုတ္ လုပ္ငန္းေတြ၊ ဟိုတယ္လုပ္ငန္း ေတြမွာပ်ံ႕ေနတယ္” ဟု ပါကစၥတန္လူ႔ အခြင့္အေရး ပူးေပါင္းညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ဟူစိန္နာကီက ဆုိပါသည္။

ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံသည္ ႏုိင္ငံ့ဂ်ီဒီပီ(ျပည္တြင္းစုစုေပါင္းကုန္ ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖုိး)၏ ၂ ရာခုိင္ ႏႈန္းကိုသာ ပညာေရးအတြက္ သံုးစြဲသည္။ ယင္းမွေန၍ ႀကီးထြားလာသည့္ လူငယ္ထုမွာ လုိအပ္ေသာကၽြမ္းက်င္မႈ နည္းပါးသည္ဟု အဓိပၸာယ္ထြက္ၿပီး အမ်ားစုမွာ လမ္းေပၚထြက္ အ လုပ္ရွာရသည့္ အေျခ အေနျဖစ္ လာ သည္။

ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါက ၂၀၁၁-၁၂ အတြက္ ကာကြယ္ေရးအသံုးစရိတ္မွာ ဂ်ီဒီပီ၏ ၁၇ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိၿပီး အခ်ဳိ႕ ကၽြမ္းက်င္သူ မ်ားကမူ ယင္းပမာဏကို ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိရွိသည္ဟုဆုိၾကသည္။

“ျပႆနာရွိတယ္။ ဒါကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျငင္းဆန္မေနပါဘူး”ဟု ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္၏ လူမႈေရးက႑ အထူး လက္ေထာက္ရွာနက္၀ါဇာ အလီကေျပာၿပီး ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံ လူဦးေရ သန္း ၁၈၀ ၏ ၄၅ ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ အသက္၂၂ႏွစ္ေအာက္ လူငယ္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ၎င္းက ဆက္လက္ေျပာပါသည္။ သို႔ေသာ္ ပါကစၥ တန္ေခါင္း ေဆာင္မ်ားမွာ မၾကာ ခဏဆုိသ လုိ အတြင္းတိုက္ပြဲမ်ား၊ တင္းမာမႈမ်ားႏွင့္လံုးေထြးေနၿပီး ကေလးမ်ား ၏ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရးကို လွည့္မၾကည့္အားေပ။ အစုိးရ၏ကာကြယ္မႈမရွိသေလာက္ အေန အထားတြင္ ကေလးငယ္မ်ားမွာ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံရမႈသံသရာထဲ တ၀ဲ လည္လည္ျဖစ္ေနၾကရသည္။

“ဒါေတြအားလံုးက ကေလး ေတြရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ ဒဏ္ရာအနာ တရျဖစ္ေစပါတယ္”ဟု လူ႔အခြင့္ အေရးကာ ကြယ္ေရးအုပ္စုတစ္ခု ျဖစ္ေသာ “လူမႈေရးတီထြင္ဆန္း သစ္မႈမ်ား”အဖြဲ႕၏ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ိုက္တာျဖစ္သူ ဆယ္လ္မာဂ်ာ ဖာကဆုိပါသည္။ “မင္း ႏွိပ္စက္ ခံရတယ္ဆုိရင္ အဲဒီ့ႏွိပ္စက္မႈနဲ႔ပဲ မင္းႀကီးျပင္းလာတယ္” ဟု ဆယ္လ္မာဂ်ာဖာကဆက္လက္ ေျပာသည္။

ၾကည္ေန၀င္းမင္း (7 day journal)

အတဲြ (၁၀)၊ အမွတ္(၄၈)